Vai trò của Công đoàn trong công tác đảm bảo an toàn lao động, phòng chống cháy nổ

Trong những năm qua, công tác an toàn vệ sinh lao động- phòng chống cháy nổ (ATVSLĐ- PCCN) trên địa bàn tỉnh Quảng Trị đã có nhiều chuyển biến tích cực. Các cấp Công đoàn đã nỗ lực cùng với chính quyền, các ngành chức năng tìm ra các giải pháp hiệu quả nhằm ngăn ngừa nguy cơ gây tai nạn lao động (TNLĐ), bệnh nghề nghiệp (BNN), tạo môi trường làm việc an toàn cho người lao động (NLĐ), đồng thời khẳng định vai trò, trách nhiệm của tổ chức Công đoàn đối với NLĐ trong quá trình phát triển đất nước.
Đảm bảo an toàn lao động giúp người lao động an tâm sản xuất

Hiện nay, trên địa bàn tỉnh có trên 2.500 doanh nghiệp với gần 40.000 công nhân lao động (CNLĐ), tập trung chủ yếu ở các ngành sản xuất, trong đó doanh nghiệp có quy mô nhỏ chiếm 85%. Một bộ phận lớn CNLĐ trực tiếp ở các doanh nghiệp là lao động nông thôn, chưa qua đào tạo, trình độ nghề nghiệp và ý thức kỷ luật lao động còn hạn chế; một số doanh nghiệp chưa nhận thức đầy đủ về ý nghĩa, tầm quan trọng của công tác đảm bảo ATVSLĐ; cán bộ công đoàn cơ sở (CĐCS) ở khu vực kinh tế ngoài nhà nước chủ yếu là kiêm nhiệm… Do vậy, bên cạnh những kết quả đạt được vẫn còn tình trạng vi phạm pháp luật về ATVSLĐ, nguy cơ về TNLĐ, BNN vẫn đang là mối lo đối với NLĐ. Chính thực trạng trên đã đặt ra những khó khăn, thách thức cho công tác ATVSLĐ trên địa bàn tỉnh. 
Nhận thức rõ trách nhiệm của tổ chức Công đoàn đối với công tác ATVSLĐ, Ban Thường vụ LĐLĐ tỉnh đã chỉ đạo, triển khai các nhiệm vụ cụ thể đến các cấp Công đoàn trong tỉnh, trong đó tập trung vào các nhiệm vụ trọng tâm của tổ chức Công đoàn trong công tác ATVSLĐ được pháp luật quy định. Trước hết, các cấp Công đoàn đã thực hiện tốt công tác tuyên truyền, giáo dục, nhằm trang bị những kiến thức giúp cho NLĐ biết cách để tự bảo vệ mình. Công tác tuyên truyền đã từng bước đổi mới về nội dung và hình thức, đa dạng hóa các kênh thông tin, chú trọng nâng cao hiệu quả, chất lượng. LĐLĐ tỉnh đã xây dựng đội ngũ báo cáo viên công đoàn các cấp, kiện toàn bộ máy của văn phòng tư vấn pháp luật, đầu tư máy móc, trang thiết bị để phục vụ tốt các hoạt động tuyên truyền; xây dựng nội dung các bài giảng chuyên đề về ATVSLĐ để đào tạo cán bộ CĐCS doanh nghiệp, mạng lưới an toàn vệ sinh viên (ATVSV) và tuyên truyền cho NLĐ... 

Các hoạt động tuyên truyền ATVSLĐ được ưu tiên cho NLĐ trực tiếp ở các doanh nghiệp hoạt động trong các ngành nghề nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm có nguy cơ cao về TNLĐ, BNN và cháy nổ. Nội dung và cách thức tuyên truyền được cải tiến để phù hợp, thiết thực với NLĐ. LĐLĐ tỉnh đã phát hành 5.000 cuốn sổ tay “Những điều cần biết về pháp luật lao động” đến tận NLĐ; hỗ trợ xây dựng 7 góc bảo hộ lao động (BHLĐ) kèm theo tờ rơi, áp phích, tranh ảnh, tài liệu ở các doanh nghiệp thuộc lĩnh vực xây dựng, giao thông, công nghiệp... Công tác tuyên truyền ATVSLĐ còn được truyền tải trên các phương tiện thông tin đại chúng, qua đó thường xuyên phản ánh, đưa tin hoạt động, hỏi đáp, hướng dẫn các vấn đề liên quan về công tác ATVSLĐ. Nêu gương những điển hình tốt, đồng thời thông tin cảnh báo về những vụ TNLĐ, cháy nổ nghiêm trọng và những vi phạm quy định của pháp luật về ATVSLĐ. Từ năm 2005-2015, LĐLĐ tỉnh đã tổ chức 160 lớp tuyên truyền pháp luật lao động và ATVSLĐ cho cán bộ CĐCS và NLĐ ở khu vực doanh nghiệp. Tổ chức các hoạt động tuyên truyền nhân Tuần lễ quốc gia về ATVSLĐ- PCCN hàng năm với nhiều hình thức phong phú, phối hợp tổ chức lễ mít tinh phát động, diễu hành hưởng ứng với băng cờ, biểu ngữ tuyên truyền trực quan.. Nhờ làm tốt công tác tuyên truyền nên đã góp phần quan trọng làm chuyển biến cơ bản về nhận thức của NLĐ, có tác động lớn đến việc thực hiện công tác ATVSLĐ tại cơ sở. 

Song song với hoạt động tuyên truyền, các CĐCS ở khu vực doanh nghiệp đã tích cực phối hợp với người sử dụng lao động trong việc xây dựng nội quy, quy chế hoạt động ATVSLĐ ở cơ sở; tổ chức có hiệu quả phong trào quần chúng tham gia làm công tác ATVSLĐ như: phong trào “Xanh, sạch, đẹp, bảo đảm ATVSLĐ”, chỉ đạo, hướng dẫn hoạt động mạng lưới ATVSV tại doanh nghiệp. Hàng năm các CĐCS phối hợp với giám đốc doanh nghiệp tổ chức tốt công tác huấn luyện về ATVSLĐ cho NLĐ, thực hiện công tác tự kiểm tra về ATVSLĐ của các tổ, đội, phân xưởng sản xuất. 

Cùng với nhiệm vụ trên, Công đoàn đã đại diện cho NLĐ thương lượng, ký kết Thỏa ước lao động tập thể. Đến nay trên địa bàn toàn tỉnh đã có 92% doanh nghiệp có tổ chức Công đoàn đã thực hiện ký kết Thỏa ước lao động tập thể, tạo cơ sở pháp lý để tổ chức Công đoàn bảo vệ quyền lợi NLĐ. Thông qua thương lượng, ký kết Thỏa ước lao động tập thể tại doanh nghiệp, người sử dụng lao động đã có những cam kết và thực hiện nghiêm các biện pháp đảm bảo ATVSLĐ, các giải pháp phòng ngừa TNLĐ, BNN, cháy nổ, cải thiện điều kiện làm việc và chăm sóc tốt sức khỏe cho NLĐ. Công tác phối hợp kiểm tra nhằm ngăn ngừa nguy cơ gây TNLĐ, BNN và cháy nổ cũng được tăng cường. Hàng năm, các cấp Công đoàn đã phối hợp với các ngành chức năng tiến hành kiểm tra công tác ATVSLĐ và pháp luật lao động tại gần 150 doanh nghiệp. Thông qua hoạt động giám sát, kiểm tra đã kịp thời chấn chỉnh các vi phạm pháp luật về ATVSLĐ, đồng thời cung cấp thông tin, tài liệu để hướng dẫn, giúp các doanh nghiệp thực hiện nghiêm túc các quy định về ATVSLĐ. Từ đó góp phần nâng cao ý thức tôn trọng pháp luật của người sử dụng lao động trong việc tuân thủ các quy trình, quy phạm đảm bảo ATVSLĐ nhằm ngăn ngừa các nguy cơ gây TNLĐ, BNN và cháy nổ trong quá trình sản xuất. 

Đối với phong trào “Xanh, sạch, đẹp, bảo đảm ATVSLĐ”, Ban Thường vụ LĐLĐ tỉnh đã tập trung chỉ đạo các cấp Công đoàn thực hiện công tác tự kiểm tra, chấm điểm đánh giá kết quả thực hiện phong trào, góp phần làm cho mọi người nhận thức sâu sắc hơn về phong trào “Xanh, sạch, đẹp, bảo đảm ATVSLĐ”. LĐLĐ tỉnh còn chú trọng đến công tác phát triển, củng cố lực lượng mạng lưới ATVSV, quan tâm đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ, kỹ năng hoạt động cho mạng lưới này. Nhờ vậy, đến nay đội ngũ cán bộ công đoàn và mạng lưới ATVSV ở cơ sở đã được đào tạo, nắm được những kiến thức cơ bản và kỹ năng hoạt động về ATVSLĐ. Đây là lực lượng nòng cốt để các CĐCS thực hiện tốt phong trào “Xanh, sạch, đẹp, bảo đảm ATVSLĐ” ở cơ sở. Cải thiện điều kiện làm việc là một nội dung quan trọng trong phong trào “Xanh, sạch, đẹp, bảo đảm ATVSLĐ”, các CĐCS đã chủ động phối hợp với giám đốc doanh nghiệp triển khai thực hiện các quy định của công tác BHLĐ. Tổ chức thực hiện các biện pháp kỹ thuật ATVSLĐ để ngăn ngừa TNLĐ và BNN, cải thiện điều kiện làm việc cho công nhân. Tùy tình hình cụ thể của từng đơn vị, một số CĐCS đã tổ chức trồng mới và chăm sóc vườn hoa, cây cảnh, cây xanh, tổ chức vệ sinh cơ quan, phân xưởng sản xuất, công trường vào các ngày đầu tuần và cuối tuần. Việc làm này đã góp phần nâng cao nhận thức cho cán bộ, CNLĐ, làm cho môi trường lao động ngày càng xanh, sạch, đẹp. 

Từ những kết quả đạt được thời gian qua có thể khẳng định, hoạt động của các cấp Công đoàn trong tỉnh trong công tác ATVSLĐ đã góp phần quan trọng trong quá trình thực hiện mục tiêu vì sự đảm bảo an toàn sức khoẻ, tính mạng của NLĐ và sự phát triển bền vững của doanh nghiệp. 

Tác giả: Thanh Lê